Göbeklitepe
Yukarı Mezopotamya’da yaklaşık 11.500 yıl önce yükselen anıtsal yapılar, insanlığın ortak geçmişine açılan benzersiz bir kapı.
Göbeklitepe’yi keşfetAvcı-toplayıcı toplulukların anıtsal buluşma alanı
Göbeklitepe, Şanlıurfa’nın kuzeydoğusunda, Örencik yakınlarında yer alan Neolitik bir arkeolojik alandır. Yüzey araştırmalarında 1963’te kayda geçen alanın önemi, 1990’lı yıllarda başlayan sistemli kazılarla anlaşılmaya başladı.
UNESCO, burada bulunan anıtsal yapıların Çanak Çömleksiz Neolitik dönemde avcı-toplayıcı gruplar tarafından inşa edildiğini belirtir. Alan, yerleşik yaşamın ve ilk tarım topluluklarının ortaya çıktığı büyük dönüşümü anlamak açısından dünya ölçeğinde önem taşır.
T biçimli dikilitaşlar ve hayvan betimleri
Anıtsal yapılar
Dairesel ve dikdörtgen planlı, taş duvarlarla çevrili yapıların merkezinde büyük T biçimli dikilitaşlar bulunur.
Sembolik anlatım
Tilki, yılan, yaban domuzu, kuş ve başka yabani hayvan kabartmaları dönemin düşünce dünyasına ilişkin izler sunar.
İnsan biçimli taşlar
Bazı dikilitaşlardaki kol, el, kemer ve giysi ayrıntıları, T biçiminin stilize insanları temsil ettiği yorumunu güçlendirir.
Göbeklitepe deneyiminin öne çıkan durakları
Kazı alanı
Koruyucu çatı altındaki anıtsal yapıların planı ve dikilitaşların birbiriyle kurduğu düzen izlenebilir.
Ziyaretçi merkezi
Alanı gezmeden önce Neolitik dönem, kazıların gelişimi ve koruma çalışmaları hakkında genel çerçeve edinilebilir.
Şanlıurfa Müzesi
Göbeklitepe ve bölgedeki diğer Neolitik merkezlerden gelen buluntular, daha geniş tarihsel bağlam içinde görülebilir.
Ziyaret öncesinde bilinmesi gerekenler
- Ören yeri Şanlıurfa kent merkezinin yaklaşık 18 kilometre kuzeydoğusundadır.
- Ziyaret saatleri ve bilet koşulları mevsime göre değişebileceği için resmî kaynaklardan güncel bilgi alınmalıdır.
- Açık alan koşulları nedeniyle rahat ayakkabı, güneş koruması ve su bulundurmak yararlıdır.
- Arkeolojik yüzeylere ve koruma sınırlarına temas edilmemelidir.
İçerik UNESCO Dünya Mirası Merkezi ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynakları esas alınarak Urfadan Haber için özgün biçimde hazırlanmıştır.
